Sideway là gì? Cách xác định thị trường sideway chính xác cho trader mới

Thị trường sideway là trạng thái khiến nhiều trader mới cảm thấy bối rối vì giá không tăng mạnh cũng không giảm sâu, dễ vào lệnh nhưng khó có lợi nhuận. Nếu không nhận diện đúng sideway, trader rất dễ áp dụng sai chiến lược và dẫn tới thua lỗ không đáng có. Trong bài viết này, Backcomhub sẽ giúp bạn hiểu rõ sideway là gì và cách xác định thị trường sideway chính xác, từ đó hỗ trợ trader mới giao dịch hiệu quả và hạn chế rủi ro ngay từ những bước đầu.

Sideway là gì? 

Sideway là trạng thái thị trường khi giá không hình thành xu hướng tăng rõ ràng cũng không tạo xu hướng giảm rõ rệt. Trong giai đoạn này, giá thường dao động trong một biên độ nhất định, liên tục bật lên và bật xuống giữa vùng hỗ trợ và vùng kháng cự. Đây là hiện tượng xuất hiện khá thường xuyên trên thị trường tài chính, đặc biệt ở những thời điểm dòng tiền do dự hoặc chưa có thông tin đủ mạnh để tạo xu hướng mới.

Về bản chất, sideway phản ánh sự cân bằng tạm thời giữa lực mua và lực bán. Người mua chưa sẵn sàng đẩy giá lên cao hơn trong khi người bán cũng không đủ áp lực để kéo giá đi xuống. Chính sự giằng co này khiến thị trường di chuyển ngang trong một khoảng thời gian nhất định, tạo ra nhiều tín hiệu nhiễu nếu trader không có phương pháp xác định phù hợp.

Sideway phản ánh sự cân bằng tạm thời giữa lực mua và lực bán

Thời điểm bắt đầu và kết thúc sideway

Sideway thường xuất hiện ở những giai đoạn thị trường cần thời gian để hấp thụ cung cầu hoặc chuẩn bị cho một biến động lớn hơn. Việc xác định đúng thời điểm bắt đầu và kết thúc sideway đòi hỏi trader phải quan sát đồng thời cấu trúc giá và hành vi dòng tiền. Từ bối cảnh đó, có thể phân tích rõ hơn các dấu hiệu hình thành, những quy luật lặp lại và điều kiện khiến thị trường thoát khỏi trạng thái đi ngang.

Dấu hiệu hình thành sideway trên biểu đồ giá

Trên biểu đồ giá, sideway thường hình thành sau khi một xu hướng mạnh suy yếu. Giá bắt đầu mất động lượng và không còn duy trì được cấu trúc xu hướng trước đó.

• Đỉnh và đáy không còn mở rộng: các mức cao và thấp mới xuất hiện quanh cùng một vùng giá, cho thấy lực mua và lực bán đang triệt tiêu lẫn nhau.
• Biên độ dao động bị thu hẹp: khoảng cách giữa vùng hỗ trợ và kháng cự nhỏ hơn so với giai đoạn trước, phản ánh sự thận trọng của dòng tiền.
• Khối lượng giao dịch suy giảm hoặc thiếu ổn định: thanh khoản không còn duy trì đều đặn, cho thấy thị trường chưa sẵn sàng bùng nổ.
• Giá phản ứng lặp lại tại cùng một vùng giá: mỗi lần chạm hỗ trợ hoặc kháng cự đều xuất hiện lực đối ứng rõ ràng.

Những dấu hiệu này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn tích lũy, nơi việc giao dịch theo xu hướng trở nên kém hiệu quả hơn.

Quy luật lặp lại trong giai đoạn sideway

Mặc dù sideway khiến thị trường trở nên kém hấp dẫn với trader theo xu hướng, nhưng hành vi giá trong giai đoạn này vẫn tuân theo những quy luật nhất định. Việc nhận diện các quy luật lặp lại giúp trader tránh được các quyết định cảm tính.

• Giá di chuyển qua lại trong vùng tích lũy: thị trường thường xuyên bật lên từ vùng hỗ trợ và quay đầu khi tiếp cận kháng cự
• Phá vỡ giả xuất hiện với tần suất cao: nhiều lần giá vượt biên nhưng không duy trì được động lượng và nhanh chóng quay lại vùng cũ.
• Tâm lý giao dịch nghiêng về ngắn hạn: nhà đầu tư ưu tiên chốt lời nhanh thay vì nắm giữ dài hạn do thiếu niềm tin vào xu hướng.

Những quy luật này cho thấy sideway là giai đoạn thị trường kiểm tra lại sự kiên nhẫn của trader trước khi lựa chọn hướng đi tiếp theo.

Việc nhận diện các quy luật lặp lại giúp trader tránh được các quyết định cảm tính

Điều kiện phá vỡ sideway

Sideway chỉ thực sự kết thúc khi sự cân bằng cung cầu bị phá vỡ một cách rõ ràng. Khi đó, thị trường bắt đầu hình thành động lượng mới và chuyển sang trạng thái có xu hướng.

• Giá đóng cửa vượt khỏi vùng tích lũy: mức đóng cửa nằm ngoài biên sideway thay vì chỉ chạm rồi quay đầu.
• Khối lượng giao dịch tăng đột biến: dòng tiền tham gia mạnh xác nhận sự đồng thuận của thị trường.
• Yếu tố cơ bản hoặc tin tức tác động: thông tin vĩ mô hoặc dữ liệu quan trọng thúc đẩy kỳ vọng theo một hướng cụ thể.
• Cấu trúc giá thay đổi rõ ràng: thị trường bắt đầu tạo đỉnh đáy mới theo cùng một chiều.

Trader cần lưu ý rằng không phải mọi cú vượt biên đều đồng nghĩa với phá vỡ sideway. Việc kết hợp nhiều yếu tố xác nhận sẽ giúp hạn chế rủi ro và nâng cao độ chính xác khi đánh giá xu hướng mới.

Nguyên nhân xuất hiện trạng thái sideway

Trạng thái sideway không phải hiện tượng ngẫu nhiên mà thường phản ánh sự cân bằng tạm thời giữa cung và cầu trên thị trường. Khi dòng tiền chưa đủ mạnh để tạo xu hướng mới, giá cổ phiếu có xu hướng đi ngang trong một biên độ nhất định. 

Để hiểu rõ bản chất của giai đoạn này, cần nhìn vào quy luật vận động của giá cũng như cách hành xử phù hợp của nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường thiếu định hướng rõ ràng.

Quy luật vận động tự nhiên của giá cổ phiếu

Trong thị trường tài chính, giá cổ phiếu luôn vận động theo chu kỳ tích lũy, tăng trưởng, phân phối và điều chỉnh. Giai đoạn sideway thường xuất hiện khi thị trường đang ở pha tích lũy hoặc phân phối, tức là sau một nhịp tăng hoặc giảm đáng kể. Lúc này, lực mua và lực bán tương đối cân bằng khiến giá dao động trong vùng hẹp, chưa đủ điều kiện để hình thành xu hướng mới.

Ngoài yếu tố chu kỳ, sideway còn phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước các thông tin vĩ mô hoặc kết quả kinh doanh chưa rõ ràng. Khi kỳ vọng lợi nhuận chưa đủ hấp dẫn và rủi ro chưa được định giá đầy đủ, dòng tiền có xu hướng đứng ngoài quan sát. Điều này khiến biến động giá bị nén lại và duy trì trạng thái đi ngang trong một khoảng thời gian nhất định.

Sideway thường xuất hiện khi thị trường đang ở pha tích lũy 

Cách nhà đầu tư nên ứng xử khi thị trường sideway

Khi thị trường rơi vào trạng thái sideway, việc duy trì tư duy giao dịch theo xu hướng mạnh thường không còn phù hợp. Thay vào đó, nhà đầu tư cần tập trung vào quản trị rủi ro và tối ưu hiệu quả vốn. Các chiến lược ngắn hạn trong biên độ hẹp hoặc chờ tín hiệu xác nhận phá vỡ vùng giá tích lũy sẽ giúp hạn chế việc vào lệnh thiếu cơ sở.

Bên cạnh đó, sideway cũng là giai đoạn phù hợp để đánh giá lại danh mục đầu tư và chất lượng cổ phiếu nắm giữ. Những mã có nền tảng cơ bản tốt thường tích lũy chặt chẽ hơn so với mặt bằng chung. Việc quan sát hành vi giá và khối lượng trong giai đoạn này sẽ giúp nhà đầu tư chuẩn bị tốt hơn cho nhịp biến động mạnh tiếp theo.

Cách xác định thị trường sideway

Để không bị nhầm lẫn giữa sideway và các nhịp điều chỉnh ngắn hạn trong xu hướng lớn, nhà đầu tư cần kết hợp nhiều phương pháp phân tích khác nhau. Một số công cụ phổ biến có thể hỗ trợ xác định sideway bao gồm chart giá đơn và các chỉ báo kỹ thuật.

Nhận diện sideway bằng chart giá đơn

Chart giá đơn là công cụ trực quan nhất để đánh giá thị trường có đang đi ngang hay không. Khi quan sát kỹ cấu trúc giá, sideway thường thể hiện khá rõ qua các vùng dao động lặp lại.

Một số đặc điểm thường thấy gồm: 

• Giá dao động trong một vùng cố định: các nhịp tăng giảm đều bị chặn lại tại cùng một khu vực.
• Đỉnh và đáy xuất hiện gần ngang nhau: không hình thành chuỗi đỉnh cao hơn hoặc đáy thấp hơn.
• Biến động giá thiếu động lượng: các nhịp tăng hoặc giảm diễn ra chậm và nhanh chóng suy yếu.

Cách nhận diện này phù hợp để đánh giá tổng quan bối cảnh thị trường trước khi sử dụng thêm chỉ báo kỹ thuật.

Nhận biết sideway bằng chỉ báo ADX

ADX là chỉ báo đo lường sức mạnh xu hướng thay vì xác định chiều hướng tăng hay giảm. Do đó, ADX đặc biệt hữu ích trong việc phát hiện thị trường đang thiếu xu hướng rõ ràng.

Khi ADX duy trì ở mức thấp trong thời gian tương đối dài, điều này phản ánh rằng thị trường không có đủ động lượng để hình thành xu hướng. Giá dù tăng hay giảm cũng không đi xa, dễ quay trở lại vùng cân bằng trước đó. Trong bối cảnh này, khả năng cao thị trường đang ở trạng thái sideway.

ADX là chỉ báo đo lường sức mạnh xu hướng 

Nhận biết sideway qua dải Bollinger Band

Dải Bollinger Band phản ánh mức độ biến động của giá thông qua độ mở rộng và thu hẹp của các dải. Khi thị trường sideway, dải Bollinger Band thường co hẹp lại, cho thấy biến động giá đang ở mức thấp và chưa có sự tham gia mạnh của dòng tiền lớn.

Việc giá dao động quanh đường trung bình và liên tục chạm hai dải trên dưới mà không tạo xu hướng rõ ràng là đặc điểm phổ biến của sideway. Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng cần lưu ý rằng giai đoạn dải co hẹp thường là tiền đề cho một biến động mạnh sau đó, do đó cần theo dõi sát các tín hiệu phá vỡ.

Xác định sideway bằng chỉ báo RSI

RSI là chỉ báo động lượng giúp đánh giá trạng thái quá mua và quá bán của thị trường. Trong giai đoạn sideway, RSI thường dao động quanh vùng trung tính và hiếm khi vượt lên các ngưỡng cực đoan. Điều này phản ánh sự cân bằng tương đối giữa lực mua và lực bán.

Khi RSI liên tục đi ngang trong biên độ hẹp và không tạo phân kỳ rõ ràng, khả năng cao thị trường đang trong pha tích lũy. Việc sử dụng RSI kết hợp với cấu trúc giá sẽ giúp nhà đầu tư tránh nhầm lẫn giữa sideway và các nhịp hồi kỹ thuật ngắn hạn.

Cách đầu tư khi thị trường ở trạng thái sideway

Khi thị trường vận động trong trạng thái sideway, việc duy trì tư duy đầu tư theo xu hướng mạnh thường không mang lại hiệu quả như kỳ vọng. Đây là giai đoạn mà nhà đầu tư cần điều chỉnh chiến lược, ưu tiên bảo toàn vốn và tìm kiếm lợi nhuận trong biên độ dao động hẹp.

Lựa chọn chiến lược đầu tư phù hợp với sideway

Trong giai đoạn sideway, chiến lược mua và nắm giữ dài hạn thường không phát huy tác dụng do giá thiếu động lực tăng trưởng rõ ràng. Thay vào đó, các chiến lược giao dịch ngắn hạn trong vùng hỗ trợ và kháng cự sẽ phù hợp hơn với bối cảnh thị trường. Nhà đầu tư có thể tận dụng các nhịp dao động lặp lại để tối ưu hóa lợi nhuận thay vì chờ đợi một xu hướng lớn chưa hình thành.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn chiến lược cũng cần gắn liền với khẩu vị rủi ro cá nhân. Những nhà đầu tư thận trọng có thể ưu tiên đứng ngoài quan sát và chỉ tham gia khi xuất hiện tín hiệu xác nhận rõ ràng. Ngược lại, nhà đầu tư có kinh nghiệm có thể linh hoạt áp dụng các chiến lược giao dịch trong biên độ nhưng vẫn cần tuân thủ kỷ luật quản trị rủi ro.

Chủ động nắm giữ tiền mặt

Tiền mặt đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn thị trường sideway vì nó giúp nhà đầu tư duy trì sự linh hoạt trong danh mục. Khi thị trường thiếu xu hướng, việc giải ngân toàn bộ vốn có thể khiến hiệu quả đầu tư suy giảm do chi phí cơ hội tăng lên. Nắm giữ tiền mặt cho phép nhà đầu tư sẵn sàng phản ứng khi thị trường xuất hiện tín hiệu rõ ràng hơn.

Ngoài ra, tiền mặt còn giúp giảm áp lực tâm lý trong quá trình giao dịch. Khi không bị phụ thuộc hoàn toàn vào biến động ngắn hạn của giá, nhà đầu tư sẽ dễ dàng đưa ra quyết định khách quan hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để tận dụng cơ hội khi thị trường thoát khỏi trạng thái sideway.

Tiền mặt đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn thị trường sideway

Nâng cao biên độ an toàn khi giao dịch

Thị trường sideway thường đi kèm với những nhịp nhiễu giá khiến nhà đầu tư dễ bị cuốn vào các tín hiệu sai. Do đó, việc nâng cao biên độ an toàn khi giao dịch là yếu tố cần được ưu tiên. Điều này thể hiện ở việc lựa chọn điểm vào lệnh có xác suất cao hơn và đặt mức cắt lỗ chặt chẽ để hạn chế rủi ro.

Bên cạnh việc kiểm soát điểm vào và ra, nhà đầu tư cũng nên giảm quy mô vị thế trong giai đoạn này. Giao dịch với khối lượng vừa phải giúp hạn chế tổn thất khi thị trường biến động bất ngờ trong biên độ hẹp. Đây là cách tiếp cận mang tính phòng thủ nhưng cần thiết trong bối cảnh sideway kéo dài.

Các cách kiếm lợi nhuận trong giai đoạn sideway

Mặc dù sideway không phải môi trường lý tưởng để tìm kiếm lợi nhuận lớn, nhưng vẫn tồn tại những cơ hội nhất định nếu biết cách khai thác. Một trong những cách phổ biến là giao dịch trong vùng giá tích lũy với kỳ vọng lợi nhuận nhỏ nhưng ổn định. Việc lặp lại các giao dịch có xác suất cao có thể giúp cải thiện hiệu suất tổng thể.

Ngoài ra, nhà đầu tư cũng có thể tập trung vào các cổ phiếu riêng lẻ có câu chuyện riêng hoặc biến động khác biệt so với thị trường chung. Những mã này thường vẫn tạo ra cơ hội dù chỉ số chung đang đi ngang. Tuy nhiên, việc lựa chọn cổ phiếu cần dựa trên phân tích kỹ lưỡng thay vì chạy theo biến động ngắn hạn.

Lưu ý khi xác định thị trường sideway trong thực tế

Trên thực tế, không ít nhà đầu tư nhầm lẫn sideway với các giai đoạn khác của thị trường, dẫn đến lựa chọn sai chiến lược và làm giảm hiệu quả giao dịch. Do đó, cần có cái nhìn toàn diện hơn khi đánh giá trạng thái thị trường.

Tránh nhầm lẫn sideway với tích lũy hoặc phân phối

Sideway có nhiều điểm tương đồng với giai đoạn tích lũy hoặc phân phối, đặc biệt là về mặt hình thái giá. Tuy nhiên, tích lũy thường xuất hiện sau xu hướng giảm và mang tính chuẩn bị cho một nhịp tăng mới, trong khi phân phối thường diễn ra sau xu hướng tăng và tiềm ẩn rủi ro điều chỉnh mạnh.

Việc phân biệt các trạng thái này đòi hỏi nhà đầu tư phải quan sát thêm bối cảnh thị trường chung, vị trí của sideway trong chu kỳ giá và phản ứng của dòng tiền. Nếu chỉ nhìn vào biên độ giá hẹp mà bỏ qua yếu tố nền tảng, khả năng nhận định sai sẽ rất cao.

Kết hợp nhiều chỉ báo để xác định sideway

Không có một chỉ báo đơn lẻ nào đủ chính xác để xác định sideway trong mọi trường hợp. Việc kết hợp nhiều công cụ phân tích kỹ thuật giúp tăng độ tin cậy của nhận định và giảm rủi ro nhiễu tín hiệu.

Một số nguyên tắc kết hợp thường được sử dụng:

• So sánh cấu trúc giá với tín hiệu từ các chỉ báo động lượng
• Quan sát mức độ biến động và thanh khoản trong cùng giai đoạn
• Xác nhận trạng thái sideway trên nhiều khung thời gian khác nhau

Cách tiếp cận đa chiều này giúp nhà đầu tư có cái nhìn khách quan hơn về trạng thái thực sự của thị trường.

Tạm kết 

Thị trường sideway là giai đoạn thử thách sự kiên nhẫn và kỷ luật của nhà đầu tư. Việc áp dụng chiến lược phù hợp, quản trị rủi ro chặt chẽ và nhận diện đúng trạng thái thị trường sẽ giúp hạn chế sai lầm không đáng có. Hãy theo dõi Backcomhub để tiếp tục cập nhật các kiến thức và phân tích chuyên sâu, hỗ trợ quá trình đầu tư hiệu quả hơn trong mọi điều kiện thị trường.

Nội dung trong bài viết này chỉ mang tính chất giáo dục và tham khảo, không cấu thành lời khuyên đầu tư, khuyến nghị mua bán hay cam kết lợi nhuận dưới bất kỳ hình thức nào. Mọi quyết định giao dịch trên thị trường tài chính đều tiềm ẩn rủi ro.