Fomo là gì? Hướng dẫn cách tránh Fomo hiệu quả cho trader

Thế giới crypto đã phát triển một nền văn hóa và ngôn ngữ độc đáo riêng. Từ các meme đến các từ viết tắt, thuật ngữ chuyên ngành có thể khiến người mới bắt đầu cảm thấy choáng ngợp. Một trong những thuật ngữ phổ biến nhất mà bạn sẽ nghe thấy là Fomo, từ diễn tả sự biến động cảm xúc khi đầu tư vào tài sản kỹ thuật số. Nhưng chính xác thì FOMO có nghĩa là gì, hành vi điển hình, cách phòng tránh như thế nào thì bài viết của Backcomhub dưới đây sẽ giải thích chi tiết nhất cho bạn.

Fomo là gì?

Fomo là viết tắt của Fear of Missing Out (Nỗi sợ bỏ lỡ). Đó là cảm giác mà các nhà đầu tư trải nghiệm khi họ tin rằng mình có thể bỏ lỡ một cơ hội sinh lời nếu không hành động nhanh chóng. Trong thị trường crypto, nơi thị trường biến động nhanh và giá cả có thể tăng vọt chỉ sau một đêm, Fomo là một yếu tố tâm lý phổ biến.

Khái niệm về Fomo trong crypto

Nỗi sợ hãi này dẫn đến các quyết định đầu tư thiếu suy xét, chấp nhận rủi ro không tính toán và sử dụng đòn bẩy quá mức. Trong giai đoạn Fomo, các nhà giao dịch thường sẽ thua lỗ nhiều hơn là được lợi, và nếu có lãi thì đó cũng chỉ là do may mắn, điều này không phải là cách tiếp cận tốt đối với thị trường tiền điện tử.

Thị trường fomo trông như thế nào trên biểu đồ?

Sau đây là hình thái của thị trường fomo trên biểu đồ, nhờ chính những hình thái này mới tạo cho nhà đầu tư cảm giác nhất định phải mua, không thể bỏ lỡ.

Thị trường fomo trên biểu đồ

Giá tăng dựng đứng trong thời gian ngắn

Tiêu biểu nhất là nến xanh tăng vọt, thể hiện sự tăng giá nhanh chóng và đáng kể, thường có thân nến lớn và bấc ngắn, cho thấy áp lực mua mạnh và thiếu người bán sẵn sàng chốt lời sớm. 

Nó thường được thúc đẩy bởi sự cường điệu trên mạng xã hội, tin tức hoặc các nhân vật có ảnh hưởng, tạo ra một cơn sốt đầu cơ.

Volume bùng nổ nhưng thiếu tích lũy

Chính việc biến động giá này có thể tạo ra một bong bóng ngắn hạn khi ngày càng nhiều người đổ xô vào. Tuy nhiên, những đợt tăng giá này thường không bền vững và có thể dẫn đến những đợt điều chỉnh mạnh hoặc sụp đổ khi sự hưng phấn lắng xuống và các nhà đầu tư sớm bán tháo cổ phần của họ, khiến những người đến sau chịu thua lỗ (thường được gọi là bagholders).

Hiểu một cách đơn giản, thị trường fomo có volume bùng nổ, giống như một cuộc chạy nước rút không có nghỉ, rất nhanh nhưng dễ mệt và kiệt sức, tiềm ẩn nguy cơ sụp đổ cao.

Tin tốt xuất hiện dày đặc cùng lúc

Trong bối cảnh này, hàng loạt tin tức tích cực (kết quả kinh doanh tốt, hợp đồng lớn, tin vĩ mô…) lan truyền, tạo tâm lý phấn khích tột độ. Kéo theo đó, nhà đầu tư nhỏ lẻ thấy người khác khoe lãi, bị thúc đẩy mua đuổi mà không quan tâm đến giá trị thực. 

Sự xuất hiện nhiều tin tốt góp phần tạo ra tâm lý bầy đàn, nơi mọi người thấy người khác kiếm lời và cảm thấy áp lực xã hội phải đầu tư, có thể bỏ qua các rủi ro tiềm ẩn hoặc giá cả bị định giá quá cao.

Hành vi điển hình của nhà đầu tư fomo

Các nhà đầu tư bị chi phối bởi Fomo thường thể hiện hành vi bốc đồng, cảm tính và theo đám đông, dẫn đến việc họ đưa ra những quyết định thiếu lý trí.

Hành vi điển hình của nhà đầu tư fomo

Vào lệnh muộn vì sợ lỡ sóng

Đây là hành vi điển hình nhất của nhà đầu tư bị Fomo. Hành vi này thường dẫn đến một số hành động tiêu biểu khác như:

• Mua vào lúc thị trường đạt đỉnh: Tham gia thị trường khi giá ở mức cao nhất, ngay trước khi có khả năng đảo chiều.
• Bỏ qua các yếu tố cơ bản: Ưu tiên lợi nhuận nhanh chóng hơn giá trị thực hoặc triển vọng dài hạn.
• Thiếu thẩm định kỹ lưỡng: Hành động bốc đồng dựa trên sự cường điệu, tin đồn trên mạng xã hội hoặc mẹo nóng thay vì tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng.
• Ra quyết định theo cảm xúc: Để sự lo lắng và lòng tham lấn át một chiến lược đầu tư hợp lý, đúng đắn.

Những hành vi này thường dẫn đến lợi nhuận thấp và tổn thất tài chính đáng kể, vì việc tham gia muộn và rút lui theo cảm xúc thường vi phạm nguyên tắc cơ bản mua thấp, bán cao.

Mua theo KOL, room chat, mạng xã hội

Không ít trader vì fomo mà chạy mua theo các KOL, room chat, tin lời trên mạng xã hội, những hành động cụ thể bao gồm:

• Theo dõi các nhà lãnh đạo dư luận (KOL) và xu hướng truyền thông xã hội: Các nhà đầu tư có thể mua tài sản chỉ dựa trên sự chứng thực hoặc mẹo được chia sẻ bởi những người có ảnh hưởng, thường mà không tiến hành nghiên cứu độc lập.
• Tham gia vào các cộng đồng trực tuyến: Các quyết định có thể bị ảnh hưởng nặng nề bởi tâm lý trong các phòng trò chuyện (như nhóm Telegram hoặc Discord) và các nền tảng truyền thông xã hội khác (như Reddit hoặc Twitter), nơi có thể có kế hoạch bơm thổi hoặc các chiến thuật thao túng thị trường khác.
• Ra quyết định bốc đồng: FOMO thường dẫn đến các lựa chọn đầu tư vội vàng do sợ bị bỏ lại phía sau trong đợt tăng giá nhanh chóng, thay vì một chiến lược dài hạn, chu đáo.

Tóm lại, đây là hành động mua vào một tài sản một cách vội vã, thiếu phân tích, chỉ vì thấy nó đang hot, được hô hào rầm rộ trên các nhóm chat, từ KOL, hay các diễn đàn, mạng xã hội, dẫn đến rủi ro cao bị đu đỉnh, thua lỗ vì hành động thiếu lý trí theo cảm xúc sợ bỏ lỡ cơ hội.

Không đặt stop loss hoặc dời stop liên tục

Trader Fomo thường không đặt stop loss hoặc liên tục dời stop loss vì:

• Sợ bỏ lỡ: Thấy giá di chuyển mạnh, trader sợ không vào lệnh hoặc thoát lệnh sớm sẽ mất đi lợi nhuận lớn, theo bản năng muốn giữ lệnh gồng lời mãi mãi, hoặc không dám cắt lỗ vì sợ chắc chắn sẽ hồi lại.
• Nôn nóng: Muốn kiếm tiền nhanh chóng, không muốn chấp nhận thua lỗ nhỏ, dẫn đến việc không cài SL hoặc di chuyển nó ra xa để cho lệnh thở.
• Thiếu kỷ luật: Phá vỡ quy tắc quản lý rủi ro, để cảm xúc chi phối quyết định thay vì logic và kế hoạch.

Hậu quả của hành động này đó là việc để thua lỗ nhỏ biến thành thảm họa (cháy tài khoản) do giao dịch bằng cảm xúc thay vì tuân thủ kỷ luật và kế hoạch.

Bẫy fomo khiến trader mất tiền nhanh nhất

Chiếc bẫy fomo tạo ra khiến tài sản của trader vụt tan nhanh chóng, cụ thể như thế nào hãy tiếp tục tìm hiểu các thông tin dưới đây.

Bẫy fomo khiến trader mất tiền nhanh nhất

Pump mạnh trước khi xả

Chiêu trò bơm giá mạnh trước khi xả hàng là một thủ đoạn thao túng thị trường kinh điển, một dạng lừa đảo bơm giá rồi xả hàng, lợi dụng nỗi sợ fomo của các nhà giao dịch để gây ra tổn thất tài chính nhanh chóng và đáng kể.

Cách thức hoạt động của chiêu trò này:

• Tích lũy: Những kẻ xấu mua một lượng lớn tiền điện tử có khối lượng giao dịch thấp và vốn hóa thị trường thấp, loại tiền này dễ bị thao túng vì chỉ cần một lượng mua nhỏ cũng có thể làm thay đổi giá đáng kể.
• Bơm giá: Sau đó chúng bắt đầu một chiến dịch quảng bá phối hợp, mạnh mẽ trên các nền tảng mạng xã hội như Telegram, Discord và X (Twitter), thường sử dụng người có ảnh hưởng hoặc tin tức giả mạo để lan truyền thông tin nội bộ sai lệch hoặc gây hiểu nhầm và tạo ra sự phấn khích giả tạo
• Kích hoạt Fomo: Khi trader nhỏ lẻ thấy giá tăng vọt và sự cường điệu mạnh mẽ, họ đổ xô mua vào, bị thúc đẩy bởi nỗi sợ bỏ lỡ những khoản lợi nhuận khổng lồ. 
• Bán tháo: Khi giá đạt đỉnh, những người nội bộ đồng loạt bán tháo toàn bộ số token của họ ở mức giá cao giả tạo, thu về lợi nhuận khổng lồ.

Việc bán tháo ồ ạt đột ngột làm thị trường tràn ngập nguồn cung, khiến giá giảm mạnh, thường xuống gần bằng không. Các nhà đầu tư đến muộn sẽ bị mắc kẹt với những token vô giá trị hoặc bị mất giá mà họ không thể bán để kiếm lời..

Break giả trong giai đoạn hưng phấn

Bên cạnh đó, đây cũng là chiếc bẫy khiến rất nhiều trader lao vào, hậu quả để lại khôn lường.

• Giai đoạn hưng phấn: Giai đoạn thị trường này được đặc trưng bởi tâm lý tích cực mạnh mẽ, khối lượng giao dịch cao và giá cả tăng nhanh. Các nhà giao dịch thường trở nên quá tự tin và thiếu lý trí, tin rằng giá sẽ chỉ tăng lên.
• Fomo: Trong giai đoạn hưng phấn, trader không tham gia thị trường trải qua áp lực tâm lý mạnh mẽ để mua vào, sợ rằng họ sẽ bỏ lỡ những khoản lợi nhuận đáng kể.
• Break giả: Giá của tài sản có thể vượt quá mức kháng cự đã được thiết lập trước đó trong thời gian ngắn, thuyết phục các nhà giao dịch bị thúc đẩy bởi fomo rằng một đợt tăng giá đáng kể sắp xảy ra. Những nhà giao dịch này đổ xô mua vào ở đỉnh điểm.

Sự đột phá nhanh chóng thất bại, giá đảo chiều mạnh và những người tham gia muộn mua ở đỉnh chịu tổn thất nhanh chóng và đáng kể khi động lực thay đổi và áp lực bán gia tăng 

Tâm lý hoảng loạn khi giá quay đầu

Kịch bản này diễn ra qua nhiều giai đoạn, chi tiết gồm:

• Giai đoạn bơm: Giá của một loại tiền điện tử bị thổi phồng một cách giả tạo hoặc nhanh chóng, tạo ra cảm giác phấn khích và động lực.
• Giai đoạn đảo chiều: Khi giá đạt đỉnh, xu hướng đột ngột đảo chiều. Việc bán nhanh chóng gây ra sự sụt giảm mạnh về giá.
• Giai đoạn hoảng loạn: Sự đảo chiều đột ngột gây ra sự hoảng loạn trong số những người đến sau, những người sau đó bán tài sản của họ với giá lỗ để thoát khỏi vị thế.

Việc bán tháo hoảng loạn trên diện rộng này đẩy nhanh sự sụp đổ giá, khiến các nhà giao dịch mua gần đỉnh bị mắc kẹt và dẫn đến việc họ mất tiền rất nhanh.

Phân biệt fomo và dòng tiền thật

Điểm khác biệt giữa chúng chủ yếu nằm ở động cơ, nếu như động cơ của fomo là cảm xúc, sợ hãi, thì dòng tiền thật chính là lý trí, phân tích, có nền tảng vững chắc.

Phân biệt fomo và dòng tiền thật

Fomo thuần cảm xúc

Các đặc điểm chính của fomo thuần cảm xúc:

• Mua bốc đồng ở đỉnh điểm: Đặc điểm chính là vội vàng mua tiền điện tử sau khi giá của nó đã tăng mạnh.
• Thiếu nghiên cứu, chiến lược: Các quyết định được đưa ra mà không có phân tích cơ bản hoặc kỹ thuật về giá trị của dự án, triển vọng thị trường hoặc các rủi ro liên quan.
• Tập ​​trung vào lợi nhuận tức thì: Động lực là mong muốn thu được lợi nhuận nhanh chóng, tức thời hơn là các mục tiêu đầu tư dài hạn hoặc tầm nhìn rõ ràng.
• Dễ bị ảnh hưởng bởi sự cường điệu và tin đồn: Các nhà giao dịch fomo về mặt cảm xúc dễ trở thành nạn nhân của sự cường điệu thị trường.

Như vậy, một quyết định tài chính hợp lý dựa trên logic, nghiên cứu và chiến lược đã được xác định trước, trong khi đó fomo là một phản ứng bốc đồng, cảm tính, dễ dẫn đến những tổn thất tài chính đáng kể khi thị trường điều chỉnh trở lại.

Fomo đi kèm xu hướng và cấu trúc giá

Fomo có liên quan mật thiết đến xu hướng và cấu trúc giá trên thị trường crypto. 

• Khi xu hướng tăng mạnh: Fomo kích hoạt mạnh mẽ, khiến nhà đầu tư thấy người khác kiếm lời, sợ bị bỏ lỡ và lao vào mua đuổi, bất chấp giá đã cao.
• Tạo ra đỉnh giá: Hành vi mua vào ồ ạt do fomo đẩy giá lên cao hơn mức hợp lý, tạo nên đỉnh giá ngắn hạn. Sau đó, khi tâm lý fomo dịu đi, không còn người mua mới, giá sẽ sụp đổ nhanh chóng.
• Cấu trúc mua đỉnh, bán đáy: Trader fomo thường mua khi giá đã lên cao và bán tháo khi giá giảm, điều này làm đảo ngược lại quy luật đầu tư.
• Tâm lý bầy đàn: Càng nhiều người tham gia, cảm giác sợ bị bỏ lại càng lớn, tạo nên hiệu ứng lan truyền, khuếch đại fomo đáng kể.

Qua đó, việc có kế hoạch đầu tư rõ ràng, không bị cuốn theo đám đông và tin đồn sẽ hạn chế rủi ro đáng kể cho nhà đầu tư crypto.

Vai trò của volume và khung thời gian

Khối lượng giao dịch và khung thời gian là những chỉ báo kỹ thuật quan trọng thúc đẩy hiện tượng Fomo, cụ thể:

• Khối lượng giao dịch đo lường tổng lượng tiền điện tử được giao dịch trong một khoảng thời gian cụ thể, phản ánh cường độ quan tâm và tham gia của thị trường.
• Khung thời gian của các biến động giá, đặc biệt là những biến động nhanh, khuếch đại đáng kể tính cấp bách liên quan đến fomo.

Về bản chất, khối lượng giao dịch cung cấp bằng chứng về sự quan tâm và sức mạnh của thị trường, trong khi khung thời gian ngắn tạo ra sự cấp bách thúc đẩy hành vi cảm tính, thường là phi lý, của các nhà đầu tư fomo. Sự kết hợp này thường dẫn đến bong bóng thị trường, nơi các nhà đầu tư mua vào ở đỉnh điểm, sau đó có thể sụp đổ khi nhu cầu giảm.

Cách tránh fomo khi thị trường tăng nóng

Tâm lý fomo trong thị trường crypto là không tốt, đặc biệt là đối với người mới bắt đầu. Bạn không thể xây dựng sự giàu có bền vững trên thị trường tiền điện tử bằng cách tận dụng fomo. Sau đây là những cách tránh fomo hiệu quả mà bất kỳ nhà đầu tư nào cũng nên biết.

Cách tránh fomo khi thị trường tăng nóng

Chỉ giao dịch khi có điểm vào rõ ràng

Chỉ giao dịch khi có điểm vào lệnh rõ ràng là chìa khóa để tránh các quyết định cảm tính bị chi phối bởi fomo và xây dựng một kế hoạch giao dịch bền vững.

Dưới đây là một số chiến lược bạn nên áp dụng:

• Xác định tiêu chí của bạn: Thiết lập các tiêu chí cụ thể, khách quan phải được đáp ứng trước khi bạn tham gia giao dịch. 
• Sử dụng lệnh dừng lỗ: Thay vì liên tục theo dõi biểu đồ và cảm thấy thôi thúc muốn nhảy vào, hãy đặt lệnh dừng mua ngay trên mức kháng cự quan trọng. Giao dịch chỉ được thực hiện nếu thị trường xác nhận luận điểm đột phá của bạn.
• Thực hành tính kiên nhẫn: Hãy nhớ rằng thị trường tiền điện tử hoạt động 24/7, mang đến vô số cơ hội. Bỏ lỡ một động thái không phải là tận thế, một cơ hội khác phù hợp với tiêu chí của bạn chắc chắn sẽ xuất hiện.

Giao dịch khi có điểm vào rõ ràng luôn là chiếc lược đúng đắn, nếu áp dụng đúng cách chắc chắn sẽ giúp bạn né thành công bẫy fomo cực mượt mà.

Luôn xác định kịch bản sai trước khi vào lệnh

Dưới đây là cách xác định các kịch bản xấu nhất giúp tránh fomo:

• Xác định điểm stop loss rõ ràng
• Có kế hoạch giao dịch chi tiết, việc có một kế hoạch rõ ràng giúp bạn không bị cuốn theo tâm lý đám đông khi giá biến động.
• Hiểu rõ lý do vào lệnh, nếu lý do yếu ớt, khả năng cao bạn sẽ hoảng loạn khi có tín hiệu sai.
• Đa dạng hóa tài sản, phân bổ vốn hợp lý giúp giảm thiểu thiệt hại khi một tài sản nào đó đi sai hướng, giảm áp lực tâm lý.

Bằng cách xác định kịch bản sai (kịch bản thua lỗ) trước khi vào lệnh là chiến lược quan trọng giúp nhà đầu tư tránh được tâm lý fomo.

Bỏ qua cơ hội không thuộc hệ thống

Việc bỏ qua cơ hội ngoài hệ thống để tránh fomo là một chiến lược khôn ngoan, bởi vì:

• Giảm thiểu rủi ro: Cơ hội ngoài hệ thống thường không được kiểm chứng, dễ dẫn đến quyết định vội vàng, mua đỉnh bán đáy.
• Xây dựng kỷ luật: Giúp bạn kiên định với kế hoạch đã đề ra, không bị ảnh hưởng bởi tâm lý đám đông hay tin tức trên mạng xã hội.
• Tập trung vào giá trị thực: Thay vì đuổi theo cơn sốt, bạn có thời gian phân tích sâu hơn về giá trị cơ bản và tiềm năng thực sự của một tài sản.

Bỏ qua cơ hội ngoài hệ thống là một hành động có chủ đích, giúp bạn bảo vệ tài sản và tâm lý, xây dựng chiến lược đầu tư vững chắc và hiệu quả hơn trong dài hạn.