Slippage là gì? Mẹo nhỏ để giảm trượt giá trong Crypto

Không chỉ riêng Crypto mà ở bất kỳ thị trường tài chính nào, slippage (trượt giá) cũng là hiện tượng khó tránh khỏi, đặc biệt khi thị trường biến động mạnh. Vậy slippage là gì, nó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của nhà giao dịch ra sao? Hiểu rõ bản chất slippage sẽ giúp bạn chủ động kiểm soát rủi ro và tránh những tổn thất không đáng có khi vào lệnh, cùng tìm hiểu thông qua chuyên mục dưới đây của Backcomhub nhé!

Slippage là gì?

Trong thế giới tài chính Crypto, slippage (trượt giá) là thuật ngữ ám chỉ lệnh giao dịch đã khớp giá khác với mức giá dự kiến mà trader đang hướng đến. Hiểu một cách đơn giản, slippage là sự khác biệt giữa giá giao dịch dự kiến ​​và giá giao dịch thực tế. Điều này thường xảy ra trong các thị trường biến động nhanh hoặc kém thanh khoản, nơi giá có thể thay đổi nhanh chóng trước khi lệnh được khớp.

Tìm hiểu khái niệm Slippage trong Crypto

Điều quan trọng cần lưu ý là trượt giá không nhất thiết là xấu, nó chỉ đơn giản là một phần tất yếu của giao dịch trong thị trường tài chính. Mặc dù thông thường nó có tác động tiêu cực đến giá bán trung bình của bạn, nhưng đôi khi nó có thể có lợi cho bạn. Điều này sẽ được thảo luận chi tiết hơn bên dưới.

Nguyên nhân gây trượt giá trong crypto

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra hiện tượng trượt giá trong Crypto, một số điều kiện thị trường nhất định có thể làm tăng khả năng xảy ra hiện tượng trượt giá, chẳng hạn như biến động, tính thanh khoản, hoặc front-running bots.

Nguyên nhân gây trượt giá trong Crypto

Biến động thị trường mạnh và giao dịch ồ ạt

Crypto nổi tiếng với những biến động giá nhanh chóng. Khi thị trường biến động mạnh, giá có thể thay đổi trong nháy mắt. Nếu bạn đặt lệnh thị trường trong lúc giá tăng hoặc giảm đột ngột, giá thực hiện có thể khác với giá chỉ vài giây trước đó. 

Ví dụ, một thông báo tin tức lớn hoặc một dòng tweet có thể làm tăng đột ngột sự biến động, dẫn đến trượt giá khi lệnh của bạn được thực hiện ở mức giá mới. Tóm lại, giá càng biến động nhanh và khó dự đoán, bạn càng dễ gặp phải hiện tượng trượt giá.

Thanh khoản hạn chế trên Pool hoặc order book

Thanh khoản trong các pool hoặc order book đề cập đến mức độ dễ dàng mua hoặc bán một tài sản mà không ảnh hưởng đến giá của nó. Trong một thị trường có thanh khoản cao, có rất nhiều người mua và người bán ở nhiều mức giá khác nhau, do đó các lệnh lớn có thể được khớp gần mức giá dự kiến. 

Trong môi trường thanh khoản thấp (ví dụ: một altcoin ít được biết đến hoặc một cặp giao dịch có ít người tham gia tích cực), có thể không có đủ lệnh gần mức giá bạn mong muốn. Khi đó, lệnh của bạn sẽ ăn mòn sổ lệnh, khớp với các mức giá ngày càng tệ hơn cho đến khi được khớp.

Front-running bots và cơ chế thao túng giá

Front-running bots và hành vi thao túng giá là một trong những nguyên nhân trực tiếp gây ra trượt giá. Khi phát hiện lệnh mua/bán có khối lượng lớn được đưa lên mạng lưới, các bot này sẽ chủ động tăng phí gas để ưu tiên khớp lệnh trước, mua tài sản ở mức giá tốt hơn. 

Việc mua vào này khiến giá bị đẩy lên ngay trước khi lệnh của nhà giao dịch được thực hiện, dẫn đến lệnh của bạn khớp ở mức giá cao hơn dự kiến, gây ra slippage. Sau đó, bot bán lại tài sản ở mức giá đã bị đẩy lên, còn nhà giao dịch phải gánh chịu phần chênh lệch ngoài mong muốn.

Cách kiểm soát và giảm thiểu slippage

Mặc dù bạn không thể tránh hoàn toàn trượt giá, nhưng những chiến lược này có thể giúp giảm thiểu tác động của nó:

Cách kiểm soát và giảm thiểu slippage

Tùy chỉnh mức Slippage Tolerance và theo dõi Price Impact

Slippage tolerance (mức độ chịu đựng trượt giá) là một thiết lập phổ biến trên các sàn giao dịch phi tập trung, cho phép bạn xác định độ lệch giá tối đa mà bạn sẵn sàng chấp nhận trong một giao dịch. 

Điều chỉnh cài đặt trượt giá dựa trên tính thanh khoản và biến động của token. Bắt đầu với mức thấp (ví dụ: 0,5–1%) và chỉ tăng nếu cần thiết để đảm bảo giao dịch được thực hiện mà không gây thua lỗ quá mức.

Bên cạnh đó, phải kết hợp theo dõi price impact, chỉ số cho thấy giao dịch của bạn (sẽ làm thay đổi giá thị trường của tài sản đó như thế nào. Lưu ý:

• Price impact thấp: Giao dịch nhỏ, ít ảnh hưởng đến giá.
• Price impact cao: Giao dịch lớn, có thể đẩy giá thị trường lên cao hơn/xuống thấp hơn đáng kể.

Chọn thời điểm giao dịch phù hợp

Một nguyên tắc quan trọng giúp hạn chế trượt giá là tránh giao dịch trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh. Nhà đầu tư nên hạn chế vào lệnh khi xuất hiện tin tức lớn, các đợt tăng/giảm giá đột ngột hoặc sóng FOMO do hiệu ứng thổi phồng, bởi đây là thời điểm giá biến động nhanh và dễ gây slippage cao. 

Thay vì nôn nóng bắt sóng, hãy kiên nhẫn chờ thị trường ổn định hơn để vào lệnh với mức giá kiểm soát tốt hơn.

Ưu tiên DEX Aggregator hoặc so sánh thanh khoản thủ công

Hãy lựa chọn nền tảng đáng tin cậy. Theo lời khuyên từ các chuyên gia Crypto, sử dụng các sàn giao dịch đã được thiết lập với tính thanh khoản mạnh và khả năng thực hiện giao dịch hiệu quả. Các công cụ tổng hợp DEX Aggregator cũng có thể giảm thiểu trượt giá bằng cách định tuyến lệnh trên nhiều nhóm giao dịch.

Nếu trưởng hợp token hiếm hoặc không có trên chain đó, so sánh thủ công giữa các DEX riêng lẻ (như Uniswap, PancakeSwap) là điều cần thiết nên làm để tìm pool tốt nhất, dù mất thời gian hơn.

Sử dụng giao dịch OTC để hạn chế trượt giá

Sử dụng sàn giao dịch OTC mang lại nhiều lợi thế cho các nhà giao dịch khối lượng lớn, đặc biệt khi cần thực hiện các giao dịch giá trị cao một cách riêng tư và hiệu quả, bởi các lệnh lớn trên sàn giao dịch công khai thường dễ gây biến động giá mạnh và làm gia tăng trượt giá. 

Các sàn giao dịch OTC giảm thiểu rủi ro này bằng cách thực hiện giao dịch riêng tư, giữ cho tác động thị trường ở mức tối thiểu và đảm bảo mức giá thuận lợi hơn.

Lệnh stop order và quản lý rủi ro trong crypto

Lệnh stop order sẽ tự động chuyển thành lệnh thị trường (market order) hoặc lệnh giới hạn (limit order) tùy thuộc vào thiết lập ban đầu khi giá thị trường đạt đến giá dừng. Điều này đảm bảo lệnh được khớp nhanh chóng, nhưng cũng có nguy cơ bị trượt giá nếu thị trường biến động mạnh.

Lệnh stop order và quản lý rủi ro trong crypto

Cách stop order bảo vệ vốn khi thị trường biến động

Lệnh dừng thoạt nghe có vẻ phức tạp, nhưng chúng tuân theo logic rất đơn giản được thiết kế để giúp các nhà giao dịch kiểm soát tốt hơn. Lấy một ví dụ dễ hiểu để bạn hình dung cách stop order bảo vệ vốn khi thị trường gặp biến động.

Hãy tưởng tượng Alice sở hữu 1 ETH hiện đang giao dịch ở mức 2.000 đô la. Lo ngại về khả năng giảm giá, cô ấy đặt giá dừng ở mức 1.800 đô la. Nếu giá thị trường giảm xuống 1.800 đô la, nó sẽ kích hoạt lệnh bán giới hạn. Cô ấy cũng đặt giá giới hạn ở mức 1.750 đô la, là mức thấp nhất mà cô ấy sẵn sàng chấp nhận. Điều này có nghĩa là lệnh sẽ chỉ được thực hiện nếu thị trường có thể khớp lệnh ở mức 1.750 đô la hoặc cao hơn. 

Thiết lập này giúp Alice tránh bán trong trường hợp giá giảm đột ngột ở mức giá thấp không thể chấp nhận được. Nếu giá giảm quá nhanh và bỏ qua mức 1.750 đô la, lệnh của cô ấy có thể không được khớp

So sánh stop order với limit order

Rất dễ nhầm lẫn giữa Stop order và Limit order, đặc biệt là đối với những người mới bắt đầu giao dịch crypto. Dưới đây là giải thích ngắn gọn nhất.

• Limit order cho phép bạn mua hoặc bán ở một mức giá cụ thể hoặc tốt hơn. Nó được đặt trực tiếp trên sổ lệnh và chỉ được thực hiện nếu thị trường đạt đến mức giá bạn đã chọn. Bạn có được sự chắc chắn về giá, nhưng không có gì đảm bảo giao dịch sẽ được thực hiện nếu thị trường không bao giờ đạt đến mục tiêu của bạn.
• Stop order có nghĩa là khi giá dừng được chạm tới, một lệnh giới hạn được đặt ở mức giá bạn đã chọn. Điều này cho phép bạn kiểm soát giá thực hiện, nhưng giao dịch sẽ chỉ được thực hiện nếu thị trường có thể đáp ứng giới hạn của bạn. Nếu giá giảm quá nhanh vượt quá giới hạn của bạn, lệnh có thể không được khớp.

Tóm lại, hãy sử dụng lệnh giới hạn khi bạn muốn mua ở một mức giá cụ thể và có thể chờ đợi, sử dụng lệnh dừng khi bạn muốn tự động hóa giao dịch với bảo vệ giá nhưng có thể chấp nhận rủi ro lệnh không được khớp.

Kết hợp stop order với chiến lược giảm slippage

Stop order giúp kiểm soát trượt giá, đảm bảo giao dịch của bạn chỉ được thực hiện trong phạm vi giá chấp nhận được, loại bỏ hiệu quả hiện tượng trượt giá tiêu cực (thực hiện ở mức giá tệ hơn đáng kể so với dự kiến).  

Tuy nhiên, bạn cũng phải hết sức thận trọng với các lệnh dừng, bởi vì chúng sẽ tự động chuyển đổi thành lệnh thị trường khi giá kích hoạt được đạt tới. Trong các thị trường biến động nhanh, điều này có thể khiến các nhà giao dịch gặp rủi ro trượt giá vì giá thực hiện có thể khác với mức giá dừng.  

Để giảm thiểu rủi ro, các nhà giao dịch nên đặt lệnh một cách cẩn trọng, cân nhắc đến sự biến động, độ sâu thị trường và tính thanh khoản của tài sản. 

Ví dụ thực tiễn về slippage và stop order

Dưới đây là các ví dụ thực tiễn minh họa rõ ràng cách slippage xảy ra trong giao dịch Crypto và cách stop order giúp nhà đầu tư hạn chế thua lỗ trong những tình huống biến động mạnh.

Ví dụ thực tiễn về slippage và stop order trong Crypto

Giao dịch BNB, ETH và altcoin trên AMM gặp slippage

Khi thực hiện một giao dịch trên các AMM, trader sẽ phải chịu 2 khoản hao hụt: % phí giao dịch từ Protocol và Slippage. Vì vậy, bạn sẽ gặp trường hợp khi thực hiện giao dịch BNB, ETH và altcoin trên AMM thì khi nhận lại thì số tiền thấp hơn một chút, thậm chí rất nhiều so với con số kỳ vọng.

Giả sử, các bạn thực hiện giao dịch 1000 USD để mua 5 BNB với giá $200/BNB. Sau khi trừ phí Protocol là 0.2%, như vậy:

• Theo mức giá lý thuyết, các bạn sẽ nhận được gần 5 BNB.
• Tuy nhiên, thực tế các bạn chỉ nhận được 4.7 BNB mà thôi.
• Khoảng gần 0.3 BNB chênh lệch kia chính là Slippage.

Tình huống stop order giúp tránh lỗ lớn

Hãy tưởng tượng bạn mua 100 cổ phiếu của Công ty ABC với giá 50 đô la mỗi cổ phiếu. Bạn tin rằng giá cổ phiếu sẽ tăng, nhưng bạn muốn tự bảo vệ mình nếu giá giảm.

• Thiết lập giá cắt lỗ: Dựa trên mức độ chấp nhận rủi ro của bạn (ví dụ: mức lỗ tối đa 10%), bạn đặt lệnh cắt lỗ ở mức 45 đô la mỗi cổ phiếu với công ty chứng khoán của mình.
• Diễn biến thị trường: Giá cổ phiếu bắt đầu giảm do tin tức thị trường tiêu cực. Nó giảm xuống 48 đô la, sau đó là 46 đô la.
• Lệnh được kích hoạt: Khi giá cổ phiếu đạt hoặc giảm xuống dưới 45 đô la, lệnh cắt lỗ của bạn sẽ được kích hoạt ngay lập tức và chuyển đổi thành lệnh thị trường.
• Thực hiện lệnh: Cổ phiếu của bạn được bán ở mức giá thị trường tiếp theo (có thể thấp hơn một chút so với 45 đô la trong một thị trường biến động nhanh do trượt giá, ví dụ: 44,90 đô la).
• Lỗ được tránh: Giá cổ phiếu tiếp tục giảm xuống 40 đô la, 35 đô la và thấp hơn. Nhờ lệnh cắt lỗ, bạn đã thoát khỏi vị thế, giới hạn khoản lỗ của mình ở mức khoảng 5 đô la mỗi cổ phiếu (hoặc tổng cộng 500 đô la) thay vì khoản lỗ tiềm tàng lớn hơn nhiều nếu bạn giữ lại cổ phiếu.

Bằng cách sử dụng lệnh dừng lỗ, bạn xác định trước mức thua lỗ tối đa có thể chấp nhận được, tạo ra một mạng lưới an toàn trong thị trường biến động.

Phân tích Pool thiếu thanh khoản và tác động tới lệnh

Liquidity Pool cạn kiệt trong DeFi là một cặp tài sản (token A và token B) được khóa trong một hợp đồng thông minh (Smart Contract) để tạo điều kiện cho mọi người giao dịch hoán đổi token mà không cần sổ lệnh truyền thống (Order Book), nhưng lượng token trong pool (thanh khoản) quá thấp so với khối lượng giao dịch.

Tác động của Pool thiếu thanh khoản tới lệnh:

• Trượt giá 
• Khó khớp lệnh
• Giá biến động mạnh
• Rủi ro bị kẹt tài sản

Như vậy, tình trạng pool thiếu thanh khoản gây ra rủi ro trượt giá cao và khó khớp lệnh, đòi hỏi nhà đầu tư phải cẩn trọng, phân tích kỹ trước khi thực hiện giao dịch, đặc biệt là với các tài sản mới hoặc ít phổ biến.

FAQ về slippage và stop order

Câu 1: Slippage có thể tránh hoàn toàn không?

Hiện tượng trượt giá không thể hoàn toàn tránh khỏi trong giao dịch Crypto. Đây là một khía cạnh vốn có của giao dịch trên bất kỳ thị trường nào, đặc biệt là những thị trường biến động mạnh như tiền điện tử, và chủ yếu do sự biến động của thị trường và tính thanh khoản thấp gây ra.

Câu 2: Khi nào nên đặt stop order để giảm rủi ro?

Stop order nên được đặt để giảm rủi ro khi bạn muốn tự động đóng một vị thế đang mở nếu thị trường di chuyển ngược lại với bạn một lượng đã được xác định trước. Các tình huống cụ thể nên dùng Stop Order: Cắt lỗ (Stop Loss), chốt lời (Take Profit), mở vị thế mới (Breakout).

Câu 3: Slippage ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận ra sao?

Trượt giá ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận bằng cách tạo ra sự khác biệt giữa giá dự kiến ​​của một giao dịch và giá thực tế khi thực hiện giao dịch, điều này tác động đến chi phí giao dịch và lợi nhuận tổng thể. Ảnh hưởng của trượt giá tiêu cực đến lợi nhuận: Chi phí giao dịch tăng, biên lợi nhuận giảm, điểm vào/ra lệnh xấu hơn, ảnh hưởng đến hiệu suất chiến lược.