Futures là gì? Hướng dẫn giao dịch Futures cho người mới từ A-Z

Trong những năm gần đây, Futures trở thành một trong những hình thức giao dịch được nhắc tới nhiều nhất trên thị trường Crypto, Forex và chứng khoán phái sinh. Không khó để bắt gặp những câu chuyện “x tài khoản” chỉ sau vài lệnh nhờ sử dụng đòn bẩy cao. Nhưng đi cùng với cơ hội lợi nhuận khổng lồ đó cũng là tỷ lệ cháy tài khoản cực kỳ lớn đối với những trader chưa hiểu rõ bản chất vận hành của thị trường Futures.

Vậy Futures là gì? Giao dịch Futures hoạt động như thế nào? Vì sao nhiều trader chuyên nghiệp lại ưu tiên Future thay vì Spot? Và đâu là những rủi ro nguy hiểm nhất mà người mới thường gặp phải khi sử dụng đòn bẩy? Trong bài viết dưới đây, Backcomhub sẽ giúp anh em hiểu toàn bộ từ cơ chế hoạt động cho tới cách giao dịch Futures an toàn hơn dành cho người mới bắt đầu.

Futures là gì? Hiểu đúng về hợp đồng tương lai

Futures hay còn gọi là hợp đồng tương lai, là một dạng công cụ tài chính phái sinh cho phép hai bên cam kết mua hoặc bán một loại tài sản ở mức giá xác định tại một thời điểm trong tương lai. Hiểu đơn giản, khi giao dịch Futures, anh em không thực sự sở hữu tài sản gốc như Bitcoin, vàng hay cổ phiếu. Thay vào đó, trader chỉ đang giao dịch dựa trên biến động giá của tài sản đó để kiếm lợi nhuận từ chênh lệch giá lên hoặc xuống.

Đây cũng là điểm khác biệt lớn nhất giữa Futures và Spot:

• Spot: Mua tài sản thật và sở hữu trực tiếp.
  Futures: Giao dịch hợp đồng dựa trên biến động giá mà không cần nắm giữ tài sản.

Ví dụ, nếu anh em tin Bitcoin sẽ tăng giá trong thời gian tới, trader có thể mở lệnh Long Futures trên Binance hoặc Bybit để kiếm lợi nhuận khi giá tăng. Ngược lại, nếu dự đoán thị trường giảm mạnh, anh em hoàn toàn có thể mở lệnh Short để kiếm tiền ngay cả trong downtrend. Chính cơ chế giao dịch hai chiều này khiến Futures trở thành sân chơi cực kỳ hấp dẫn với các trader chuyên nghiệp.

Futures là cách gọi khác của hợp đồng tương lai và là một dạng dùng đòn bẩy trên các sàn giao dịch

Các thành phần cấu tạo nên hợp đồng Futures

Để hiểu sâu hơn Futures là gì, trader cần nắm được những thành phần quan trọng tạo nên một hợp đồng tương lai. Đây là nền tảng giúp anh em hiểu cách thị trường Futures vận hành thực tế trên các sàn như OKX, Binance hay các broker Forex quốc tế.

Tài sản cơ sở

Đây là loại tài sản mà hợp đồng Futures dựa vào để định giá. Tài sản cơ sở có thể là:

• Tiền điện tử như Bitcoin, Ethereum
• Hàng hóa như vàng, dầu thô
• Chỉ số chứng khoán như S&P 500, VN30
• Cặp tiền Forex như EUR/USD, GBP/USD

Giá thực hiện

Đây là mức giá mà trader mở vị thế Futures. Mọi khoản lợi nhuận hoặc thua lỗ sau đó đều được tính dựa trên sự chênh lệch giữa giá hiện tại và giá thực hiện này.

Ngày đáo hạn

Với hợp đồng Futures truyền thống, mỗi vị thế đều có ngày kết thúc cụ thể. Tuy nhiên trên thị trường Crypto hiện nay, phổ biến nhất lại là Perpetual Futures – hợp đồng vĩnh cửu không có ngày đáo hạn. Điều này cho phép trader giữ lệnh bao lâu tùy thích miễn là tài khoản vẫn đủ ký quỹ để duy trì vị thế.

Ví dụ thực tế để hiểu Futures dễ hơn

Giả sử Bitcoin đang giao dịch ở mức 70.000 USD và bạn nhận định thị trường sắp giảm mạnh sau khi xuất hiện tín hiệu phân phối. Thay vì đứng ngoài quan sát, trader quyết định mở một lệnh Short Futures với đòn bẩy x10 trên Binance.

Lúc này:

• Giá trị vị thế: 70.000 USD
• Đòn bẩy: x10
• Số vốn ký quỹ thực tế: 7.000 USD

Nếu Bitcoin giảm 10% về 63.000 USD, vị thế của bạn sẽ lời khoảng 7.000 USD.

Nói cách khác, chỉ với một biến động nhỏ của thị trường, trader đã có thể nhân đôi tài khoản nhờ sức mạnh của đòn bẩy.

Tuy nhiên chiều ngược lại cũng cực kỳ nguy hiểm. Nếu giá tăng ngược 10%, tài khoản gần như sẽ bị thanh lý hoàn toàn.

Cách giao dịch Futures hoạt động như thế nào?

Khác với Spot chỉ kiếm lời khi giá tăng, Futures cho phép trader giao dịch hai chiều:

– Long Futures: Long là vị thế mua khi trader kỳ vọng giá sẽ tăng trong tương lai.

Ví dụ: Mở Long BTC tại 70.000 USD. Giá tăng lên 75.000 USD. Trader chốt lời và hưởng phần chênh lệch 5.000 USD

– Short Futures

Short là vị thế bán khống khi trader dự đoán giá sẽ giảm.

Ví dụ: Mở Short BTC tại 70.000 USD. Giá giảm về 60.000 USD. Trader lời 10.000 USD từ chênh lệch giá

Đây chính là lý do nhiều trader chuyên nghiệp cực kỳ thích Futures vì họ có thể kiếm tiền ngay cả trong những giai đoạn thị trường sụp đổ mạnh.

Các vị thế có trong Futures là gì? Đó là Long (Dự đoán giá lên) và Short (Dự đoán giá giảm)

Đòn bẩy trong Futures là gì?

Đòn bẩy (Leverage) là công cụ cho phép trader sử dụng số vốn nhỏ để kiểm soát một vị thế lớn hơn rất nhiều lần. Đây vừa là sức hút lớn nhất, vừa là “con dao hai lưỡi” nguy hiểm nhất của thị trường Futures.

Ví dụ, anh em có 1.000 USD và sử dụng đòn bẩy x20 trên Binance. Lúc này trader đang kiểm soát vị thế có quy mô lên tới 20.000 USD. Nếu thị trường đi đúng hướng chỉ 1%, trader đã có thể lời khoảng 20% trên vốn gốc. Đây là lý do Futures hấp dẫn hơn Spot rất nhiều đối với các trader giao dịch ngắn hạn. Tuy nhiên, khi thị trường đi ngược dự đoán, khoản lỗ cũng bị khuếch đại tương ứng. Với leverage x20, chỉ cần giá đi ngược khoảng 5%, tài khoản gần như sẽ bị thanh lý hoàn toàn. Đó cũng là nguyên nhân phần lớn trader mới thường “bay màu” rất nhanh khi giao dịch Futures trên các sàn như OKX, Bybit hay Exness, Vantage,…

Xem thêm: Đòn bẩy bao nhiêu là an toàn? Rủi ro khi dùng đòn bẩy cao là gì?

Ký quỹ (Margin) trong Futures hoạt động ra sao?

Trong Futures, trader không cần bỏ ra toàn bộ giá trị vị thế mà chỉ cần đặt cọc một khoản tiền gọi là Margin.

– Initial Margin: Đây là khoản ký quỹ ban đầu để mở vị thế.

Ví dụ: Muốn mở vị thế 10.000 USD. Dùng đòn bẩy x10. Cần ký quỹ 1.000 USD

– Maintenance Margin: Đây là mức ký quỹ tối thiểu cần duy trì để giữ lệnh. Nếu tài khoản giảm xuống dưới mức này, sàn sẽ kích hoạt thanh lý để bảo vệ khoản vay.

– Isolated Margin và Cross Margin: Trong Futures hiện nay có hai chế độ ký quỹ phổ biến:

• Isolated Margin: Chỉ mất đúng số tiền ký quỹ của lệnh đó.
• Cross Margin: Toàn bộ số dư ví Futures được dùng để gồng lệnh.

Trong đó, Cross Margin giúp chống thanh lý tốt hơn nhưng rủi ro cũng lớn hơn rất nhiều vì trader có thể mất sạch toàn bộ tài khoản nếu thị trường biến động quá mạnh.

Hệ thống Ký quỹ (Margin)

Những lợi ích lớn nhất của giao dịch Futures

Dưới đây là những lợi ích mà trader nhận được khi giao dịch futures:

– Kiếm tiền cả khi thị trường tăng lẫn giảm: Đây là ưu điểm lớn nhất của Futures. Trong khi nhà đầu tư Spot gần như “bó tay” ở thị trường downtrend thì trader Futures vẫn có thể kiếm lợi nhuận nhờ các vị thế Short.

– Tối ưu hiệu suất sử dụng vốn: Nhờ đòn bẩy, trader không cần bỏ ra toàn bộ số tiền để kiểm soát tài sản lớn. Điều này giúp tối ưu dòng vốn và tạo cơ hội lợi nhuận cao hơn nhiều so với giao dịch thông thường.

– Thanh khoản cực lớn: Khối lượng giao dịch Futures thường rất cao, đặc biệt ở các sàn lớn như Binance, Bybit hay OKX. Điều này giúp trader khớp lệnh nhanh hơn và hạn chế trượt giá khi giao dịch khối lượng lớn.

– Phòng hộ rủi ro: Nhiều quỹ đầu tư sử dụng Futures để hedge (phòng hộ) cho danh mục Spot. Ví dụ, nếu đang nắm giữ Bitcoin dài hạn nhưng lo ngại thị trường giảm ngắn hạn, trader có thể mở Short Futures để bù đắp phần lỗ của danh mục Spot.

Những lợi ích mà Futu mang lại cho nhà đầu tư

Những rủi ro nguy hiểm nhất khi đánh Futures

Bên cạnh những lợi ích thì việc chơi futures cũng khiến nhà đầu tư gặp phải các rủi ro như:

– Rủi ro thanh lý tài khoản: Đây là nỗi ám ảnh lớn nhất với trader Futures. Khi thị trường đi ngược kỳ vọng và tài khoản không còn đủ ký quỹ duy trì, sàn sẽ tự động đóng vị thế. Nếu sử dụng đòn bẩy quá cao, tài khoản có thể “bay màu” chỉ sau một cây nến mạnh.

– Biến động cực lớn của thị trường: Crypto và Forex đều là những thị trường có độ biến động rất cao. Những cú quét râu nến hoặc biến động bất ngờ vì tin tức có thể khiến trader bị hit Stop Loss liên tục dù phân tích đúng xu hướng tổng thể.

– Funding Rate bào mòn lợi nhuận: Ở hợp đồng Futures vĩnh cửu, trader phải trả hoặc nhận Funding Rate định kỳ. Nếu giữ lệnh quá lâu trong điều kiện Funding bất lợi, phí này có thể ăn mòn đáng kể lợi nhuận của vị thế.

– Áp lực tâm lý cực lớn: Đòn bẩy cao khiến cảm xúc của trader biến động rất mạnh. Nhiều người sau khi thua lỗ bắt đầu revenge trade, tăng lot để gỡ gạc và cuối cùng bị cuốn vào vòng xoáy cháy tài khoản.

Future và Spot khác nhau như thế nào?

Những nguyên tắc sống còn trước khi giao dịch Futures

Future có thể giúp trader tăng trưởng tài khoản rất nhanh, nhưng cũng là thị trường khiến nhiều người mất sạch vốn chỉ sau vài ngày vì thiếu kỷ luật.

Trước khi giao dịch Futures, anh em nên ghi nhớ những nguyên tắc quan trọng sau:

• Không bao giờ all-in vào một lệnh
• Luôn đặt Stop Loss trước khi vào lệnh
• Không dùng đòn bẩy quá cao khi chưa có kinh nghiệm
• Ưu tiên quản trị vốn hơn tìm kiếm lợi nhuận
• Kiểm soát cảm xúc và tránh revenge trading
• Chỉ vào lệnh khi tỷ lệ Risk/Reward đủ tốt

Trader chuyên nghiệp luôn hiểu rằng mục tiêu đầu tiên không phải kiếm tiền thật nhanh, mà là tồn tại đủ lâu trên thị trường.

Qua bài viết này, chắc hẳn anh em đã hiểu Futures là gì cũng như cách hoạt động của giao dịch hợp đồng tương lai trên thị trường Crypto, Forex và chứng khoán. Có thể thấy Futures là một công cụ tài chính cực kỳ mạnh mẽ nhờ khả năng sử dụng đòn bẩy và giao dịch hai chiều Long/Short. Nếu biết quản trị vốn và kiểm soát tâm lý tốt, trader hoàn toàn có thể tận dụng Futures để tối ưu lợi nhuận trong cả thị trường tăng lẫn giảm. Tuy nhiên, lợi nhuận cao luôn đi kèm rủi ro lớn. Đòn bẩy có thể giúp tài khoản tăng trưởng rất nhanh nhưng cũng đủ sức khiến trader cháy sạch vốn chỉ sau vài cú biến động mạnh nếu thiếu kinh nghiệm quản trị.

Vậy nên thay vì xem Futures như một canh bạc đổi đời, hãy tiếp cận nó như một công việc đầu tư nghiêm túc. Học cách quản trị rủi ro, kiểm soát Drawdown và giữ kỷ luật giao dịch mới là con đường giúp trader tồn tại lâu dài trên thị trường tài chính đầy biến động này.