Đòn bẩy bao nhiêu là an toàn? Rủi ro khi dùng đòn bẩy cao là gì?

Đòn bẩy bao nhiêu là an toàn trong thị trường forex, chứng khoán, crypto? Liệu có rủi ro khi dùng đòn bẩy cao hay không? Hay nó sẽ giúp anh em hiện thực hóa được khát khao làm giàu nhanh chóng, có đủ nhà cửa, xe cộ trước tuổi 30? Backcomhub – Đơn vị hoàn phí giao dịch lên tới 100% cho các nhà đầu tư Việt Nam sẽ làm rõ các thắc mắc trên cho các coin thủ, chứng thủ và dân nghiện forex trong nội dung dưới đây.

1. Đòn bẩy bao nhiêu là an toàn cho các nhà đầu tư?

Câu trả lời đó là: Không có một con số chung cho tất cả mọi người. Mà ngưỡng an toàn này rủi ro của đòn bẩy sẽ linh hoạt dựa trên hai yếu tố cốt lõi: Độ biến động đặc thù của từng loại tài sản và bản lĩnh kinh nghiệm của chính nhà đầu tư. Để giúp anh em tìm thấy mức đòn bẩy phù hợp của riêng mình, Backcomhub phân loại và gợi ý theo từng nhóm đối tượng cụ thể như sau:

1.1 Mức đòn bẩy an toàn cho nhà đầu tư trong forex

Trong Forex có 3 phân khúc đòn bẩy như sau:

– Đòn bẩy thấp (1:1 đến 1:20)

– Đòn bẩy trung bình (1:50 đến 1:100)

– Đòn bẩy cao (1:200 đến 1:500 hoặc hơn)

Vậy trong 3 nhóm trên, nhóm đòn bẩy nào mang lại sự an toàn cho các trader khi sử dụng? Gợi ý cho anh em như sau:

– Nếu là newbie và nhà đầu tư dài hạn: Con số an toàn nhất là 1:1 đến 1:20. Ở ngưỡng này, tài sản của anh em có khả năng chống chịu cực tốt trước các đợt rung lắc mạnh của thị trường. Nó giúp nhà đầu tư tập trung hoàn toàn vào việc học cách đọc biểu đồ và quản trị tâm lý thay vì lo lắng về việc bị thanh lý tài khoản sớm.

– Trường hợp là trader đã có kinh nghiệm: Mức 1:50 đến 1:100 là con số an toàn hợp lý. Tỷ lệ này tạo ra sự cân bằng hoàn hảo: vừa đủ sức mua để kiếm lợi nhuận hấp dẫn trên số vốn nạp, vừa giữ được mức ký quỹ an toàn để lệnh không bị đóng cưỡng bức (Stop out) khi giá có những nhịp điều chỉnh nhẹ.

– Còn khi là chuyên gia lướt sóng: Mức đòn bẩy an toàn cho anh em là 1:2000 mặc dù sàn cung cấp mức 1:5000 hay thậm chí là hơn. Bởi 1:5000 hoặc hơn là vùng nguy hiểm, chỉ những trader lão luyện với kỷ luật dừng lỗ (Stop-loss) cực kỳ nghiêm ngặt mới nên chạm vào. Nếu không, chỉ cần một sai số nhỏ hoặc một tin tức bất ngờ cũng có thể khiến số dư tài khoản bốc hơi trong tích tắc.

Mức đòn bẩy an toàn trong forex

1.2 Mức đòn bẩy an toàn cho nhà đầu tư trong chứng khoán

Đòn bẩy bao nhiêu là an toàn trong đầu tư chứng khoán? Để trả lời được câu hỏi này, trước tiên anh em cần biết trong chứng khoán có 2 phân khúc đòn bẩy chính như sau:

– Mức đòn bẩy 1:0.5, 1:1, 1:1.5 và 1:2: Đây là các mức đòn bẩy phổ biến, thường được các công ty chứng khoán cung cấp khi nhà đầu tư giao dịch ký quỹ (hay Margin trading). Chúng cho phép anh em vay thêm vốn từ sàn dựa trên chất lượng các mã cổ phiếu trong danh mục (thường là nhóm VN30).

– Mức đòn bẩy 1:5 đến 1:10: Đây là nhóm đòn bẩy rất cao, cho phép giao dịch hai chiều và mua bán ngay trong ngày (T0), đòi hỏi khả năng phản ứng cực nhanh. Và chỉ xuất hiện khi anh em giao dịch hợp đồng tương lai (hay còn gọi là phái sinh).

Trong các con số ở trên thì mức an toàn nhất là 1:0.5 (chỉ vay tối đa 50% trên số vốn tự có). Ở ngưỡng này, nhà đầu tư có thể chủ động quản trị danh mục ngay cả khi thị trường điều chỉnh giảm 15-20% mà không lo bị giải chấp (Force Sell).

Trường hợp anh em muốn giao dịch phái sinh thì các chuyên gia khuyến nghị chỉ nên sử dụng đòn bẩy ở mức 1:2 đến 1:3. Điều này nhằm mục đích tránh việc tài khoản bị quét sạch chỉ sau một vài phiên “lắc” mạnh của chỉ số.

1.3 Mức đòn bẩy an toàn cho nhà đầu tư trong crypto

Tương tự như forex, crypto cũng cung cáp cho các trader 3 nhóm đòn bẩy sau:

– Đòn bẩy thấp (2x – 10x): Thường được sử dụng trong Margin Trading (giao dịch ký quỹ). Ở phân khúc này, rủi ro thanh lý được giữ ở mức thấp hơn so với các loại hình phái sinh khác.

– Đòn bẩy trung bình (10x – 50x): Đây là mức cực kỳ phổ biến trên các sàn Futures (Hợp đồng tương lai) như Binance, Bybit. Phân khúc này được coi là điểm cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận cho những ai muốn gia tăng tài sản nhanh.

– Đòn bẩy cao (50x – 125x hoặc hơn): Mức này thường dành riêng cho các nhà giao dịch chuyên nghiệp, chuyên “lướt sóng” (Scalping) dựa trên những biến động giá siêu nhỏ. Tuy nhiên, rủi ro cháy tài khoản ở đây là cực kỳ cao.

Vậy trong 3 nhóm trên, sử dụng đòn bẩy bao nhiêu là an toàn?

– Con số an toàn nhất chỉ nên dao động từ x2 đến x3 nếu anh em là một nhà đầu tư mới hoặc là người giao dịch dài hạn. Ở ngưỡng này, vị thế của anh em có một “lá chắn” bảo vệ cực tốt trước những cú sập bất ngờ (Flash crash) vốn là đặc sản của Crypto. Nó giúp nhà đầu tư rèn luyện khả năng gồng lãi và giữ vững tâm lý trước những biến động 10-15%, thay vì phải sống trong nơm nớp lo sợ lệnh bị thanh lý (Liquidation) chỉ sau một cây nến giảm đỏ quạch.

– Mức x5 đến x10 là con số an toàn hợp lý để tối ưu lợi nhuận nếu anh em là một trader đã có chút “nghề”. Bởi tỷ lệ này tạo ra một điểm rơi phong độ hoàn hảo: Nhà đầu tư vừa có đủ sức mua để tận dụng các con sóng trung hạn, vừa giữ được khoảng cách giá thanh lý đủ xa để không bị “văng” khỏi cuộc chơi sau những nhịp quét râu (Stop-loss hunting) đầy khó chịu của nhà cái.

– Mức đòn bẩy an toàn tối đa cho anh em chỉ nên dừng lại ở x20 khi anh em giao dịch Futures (gọi tắt là Futu). Đừng để những con số x50, x100 hay x125 mà các sàn giao dịch mời chào làm mờ mắt, bởi đó thực chất là “vùng tử địa”.

Mức đòn bẩy an toàn trong đầu tư coin

2. Rủi ro khi dùng đòn bẩy cao mà các trader sẽ gặp phải là gì?

Nếu vì ước mơ giàu sang nhanh chóng, mua biệt thự, xe hơi trước tuổi 30 mà anh em cố chấp dùng đòn bẩy cao thì 99% sẽ gặp phải các rủi ro sau đây:

2.1 Khuếch đại thua lỗ theo cấp số nhân

Đây là rủi ro cơ bản nhưng tàn khốc nhất. Bởi đòn bẩy không chỉ nhân đôi lợi nhuận mà còn nhân n lần khoản lỗ của người chơi trên số vốn thực có.

Ví dụ thực tế: Hãy nhìn vào biến động của Bitcoin trên sàn giao dịch Binance trong cú sập mạnh từ vùng 70,000$ về sát 64,500$ hồi tháng 4/2024 vừa qua. Đặt giả thiết anh em sử dụng đòn bẩy x50, chỉ cần giá tài sản biến động ngược chiều vỏn vẹn 2% (tương đương mức giảm chỉ khoảng 1,400 giá), vị thế của anh em đã ngay lập tức bị thanh lý sạch vốn (2% x 50 = 100%).

Đau đớn hơn, những cú râu nến quét hai đầu kinh điển thường xóa sổ các lệnh đòn bẩy cao trước khi giá kịp hồi phục về đúng hướng dự đoán ban đầu, khiến nhà đầu tư mất trắng trong tích tắc khi chưa kịp hiểu chuyện gì xảy ra.

2.2 Áp lực Margin Call và Force Sell (Bán giải chấp)

Khi giá trị tài sản ròng giảm xuống dưới mức ký quỹ duy trì, các công ty chứng khoán hoặc sàn giao dịch tiền ảo, forex như Exness, Vantage, OKX,…sẽ kích hoạt lệnh Call Margin. Nếu không nộp tiền kịp thời, hệ thống sẽ tự động bán tháo tài sản của anh em (Force Sell) để thu hồi nợ.

Ví dụ thực tế: Hãy nhìn lại giai đoạn thị trường chứng khoán Việt Nam lao dốc năm 2022. Hàng loạt tài khoản sử dụng đòn bẩy cao (tỷ lệ 3:7) đã rơi vào trạng thái “Call Margin” chéo. Việc các CTCK đồng loạt bán giải chấp đã tạo ra hiệu ứng hòn tuyết lăn, khiến nhiều mã cổ phiếu dù tốt vẫn nằm sàn trắng bên mua, khiến nhà đầu tư không thể thoát hàng.

2.3 Áp lực phí swap và lãi vay bào mòn vốn (Rủi ro ẩn)

Nhiều trader quá tập trung vào Spread mà quên mất phí qua đêm (Swap) trong Forex hoặc lãi vay Margin trong chứng khoán. Đòn bẩy càng cao, số tiền anh em vay càng lớn, đồng nghĩa với việc chi phí lãi vay càng “khủng”.

Ngay cả khi giá đi ngang (sideway), tài khoản của anh em vẫn bị bào mòn mỗi ngày. Với mức lãi margin chứng khoán trung bình 12-14%/năm, nếu đầu tư không hiệu quả hoặc bị kẹt hàng lâu, số tiền lãi này có thể “ăn” hết phần vốn tự có của anh em nhanh hơn cả biến động giá.

Đòn bẩy làm tăng phí swap và lãi suất khiến nhà đầu tư phải chịu áp lực không hề nhỏ

2.4 Rủi ro trượt giá (Slippage) khi thị trường mất thanh khoản

Trong các thời điểm tin tức cực mạnh (như Non-farm hay biến động địa chính trị), thanh khoản thị trường có thể bốc hơi trong tích tắc. Khi đó, nếu anh em đang sử dụng đòn bẩy cao thì khoảng cách đến điểm cháy tài khoản rất ngắn. Trường hợp xảy ra hiện tượng trượt giá, lệnh Stop-loss của anh em có thể không khớp được tại mức giá mong muốn mà khớp tại mức giá tệ hơn rất nhiều, dẫn đến tình trạng âm vốn (Balance âm) – Tức là người chơi đang nợ ngược lại sàn giao dịch.

2.5 Rủi ro tâm lý: Dễ sai lầm trong ra quyết định

Đây là rủi ro mà trader nhắc tới nhưng lại cực kỳ phổ biến. Khi vị thế quá lớn so với số vốn, tâm lý anh em sẽ rơi vào trạng thái hoảng loạn cực độ khi giá đi ngược hướng.

Hệ lụy: Áp lực từ đòn bẩy cao khiến trader dễ mắc sai lầm: gồng lỗ bất chấp vì sợ mất số tiền lớn, hoặc cắt lỗ quá sớm ngay trước khi giá quay đầu. Đòn bẩy cao sẽ phá hủy hoàn toàn kỷ luật giao dịch và biến anh em thành một con bạc đúng nghĩa thay vì một nhà đầu tư.

2.6 Rủi ro “Tê liệt” khả năng xoay vòng vốn (Opportunity Cost)

Khi sử dụng đòn bẩy quá cao trong khi đầu tư coin, cổ phiếu, cặp tiền tệ và bị kẹt vào một vị thế thua lỗ, nhà đầu tư sẽ rơi vào trạng thái “tê liệt tài chính”. Vì phần lớn tài sản đã bị “giam” để làm ký quỹ cho các lệnh đang lỗ, anh em sẽ không còn sức mua để tận dụng những cơ hội mười mươi khác xuất hiện trên thị trường. Việc gồng lỗ với đòn bẩy cao không chỉ khiến trader mất tiền, mà còn mất đi chi phí cơ hội – Thứ đôi khi còn đắt giá hơn cả khoản lỗ hiện hữu.

Lời khuyên từ Backcomhub: Đòn bẩy không chỉ là một con số trên sàn, nó là gánh nặng tâm lý. Trước khi chọn đòn bẩy cao, hãy tự hỏi bản thân: “Nếu lệnh này thua, mình có còn đủ bình tĩnh để vào lệnh tiếp theo không?”. Nếu câu trả lời là không, hãy hạ ngay mức đòn bẩy xuống.

3. Cách sử dụng đòn bẩy an toàn các các trader

Dù anh em sử dụng mức đòn bẩy cao hay thấp thì luôn có kèm theo rủi ro. Chỉ là rủi ro ít hay nhiều mà thôi. Vậy nên dù biết đòn bẩy bao nhiêu là an toàn rồi, anh em vẫn cần học thêm cách dùng đòn bẩy sao cho đúng, đảm bảo sống sót trước những đợt lên xuống thất thường, hệt như tàu lượn siêu tốc của thị trường. Các cách đó là:

– Áp dụng quy tắc quản trị vốn 1% đến 2% trên mỗi vị thế giao dịch:

Đây được coi là quy tắc bất di bất dịch giúp trader sống sót qua những chuỗi thua lỗ liên tiếp. Thay vì tập trung vào việc đòn bẩy cao hay thấp, nhà đầu tư cần xác định rõ số vốn rủi ro (Risk Amount) không được phép vượt quá 1% đến 2% tổng số dư tài khoản cho mỗi lệnh thực thi.

Việc tính toán kỹ lưỡng khối lượng lệnh (Position Sizing) dựa trên khoảng cách dừng lỗ sẽ giúp người chơi làm chủ cuộc chơi. Ví dụ với tài khoản 10,000$, dù anh em dùng đòn bẩy x10 hay x100, số tiền mất đi khi sai hướng cũng chỉ nằm trong ngưỡng 100$ – 200$, giúp bảo vệ nguồn vốn gốc để sẵn sàng cho những cơ hội tiếp theo.

– Thiết lập Stop Loss (Dừng lỗ) như một điều kiện sống còn ngay khi vào lệnh:

Đối với các giao dịch sử dụng đòn bẩy, lệnh dừng lỗ (Stop Loss) không phải là một tùy chọn mà là một “chiếc phanh” bảo hiểm bắt buộc. Đòn bẩy càng cao, khoảng cách đến điểm cháy tài khoản càng ngắn, do đó việc đặt Stop Loss ngay khi mở vị thế giúp trader loại bỏ hoàn toàn yếu tố cảm xúc như hy vọng hay sợ hãi – Những tác nhân chính dẫn đến việc gồng lỗ vô hạn.

Một trader thông minh luôn biết chấp nhận một khoản lỗ nhỏ đã định trước để tránh một thảm họa thanh lý tài khoản (Liquidation) khi thị trường xảy ra những biến động ngược chiều dữ dội ngoài tầm kiểm soát.

– Kiên định với nguyên tắc “Không All-in” và cần đa dạng hóa danh mục:

Thị trường tài chính luôn tiềm ẩn những biến số “Thiên nga đen” mà không một hệ thống phân tích nào có thể dự báo chính xác 100%. Việc dồn toàn bộ vốn vào một vị thế duy nhất (All-in) với đòn bẩy cao, dù là kèo “thơm” đến đâu, cũng đồng nghĩa với việc trader đang đặt cược sự nghiệp trading của mình vào một ván bài may rủi.

Thay vào đó, hãy chia nhỏ vốn và giữ mức đòn bẩy tổng thể ở ngưỡng an toàn. Cách tiếp cận này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro tập trung mà còn giữ cho tâm trí nhà đầu tư luôn tỉnh táo, đủ sáng suốt để đưa ra các quyết định cắt lỗ hoặc chốt lời dựa trên kỷ luật thay vì sự hoảng loạn.

Csch sử dụng đòn bẩy tài chính an toàn cho trader forex, chứng khoán hay coin

– Kết hợp linh hoạt giữa Quản lý vốn và Khối lượng lệnh thực tế:

Nghệ thuật sử dụng đòn bẩy an toàn thực chất nằm ở sự phối hợp nhịp nhàng giữa đòn bẩy của sàn cung cấp và khối lượng giao dịch thực tế (Lot size). Trader lão luyện thường điều chỉnh đòn bẩy dựa trên độ biến động (Volatility) của từng loại tài sản.

Với những cặp tiền hay tài sản có biên độ dao động mạnh như Vàng hay Crypto, họ sẽ chủ động giảm khối lượng lệnh xuống để nới rộng khoảng cách an toàn cho vị thế. Việc nắm vững kỹ thuật tính toán khối lượng lệnh tương ứng với mức đòn bẩy đang dùng sẽ giúp người chơi tối ưu hóa lợi nhuận mà vẫn giữ được tài khoản nằm trong “vùng xanh” của sự an toàn.

– Chủ động hạ thấp đòn bẩy (De-leverage) khi thị trường biến động cực đại:

Vào những thời điểm nhạy cảm như công bố lãi suất (FED), tin Non-farm hay các sự kiện địa chính trị bất ngờ, thanh khoản thị trường thường trở nên mỏng manh và hiện tượng giãn Spread diễn ra rất mạnh. Cách sử dụng đòn bẩy khôn ngoan nhất lúc này là hạ thấp mức đòn bẩy xuống hoặc đứng ngoài quan sát để tránh việc lệnh bị quét sạch bởi những cú giật nến hai đầu (Stop-loss hunting).

Việc chủ động giảm sức mua trong những giai đoạn “bão tố” giúp vị thế của trader có thêm không gian để chịu đựng các nhịp rung lắc, từ đó bảo toàn được thành quả đầu tư và tránh được những cú sập bẫy thanh khoản của thị trường.

4. FAQ – Câu hỏi thường gặp liên quan tới đòn bẩy mà người mới cần biết

4.1 Đòn bẩy cao có luôn nguy hiểm không?

Trả lời: Có, nếu anh em không có kỹ năng quản trị rủi ro. Đòn bẩy cao chỉ an toàn khi đi khối lượng lệnh nhỏ (Lot size thấp) và có điểm dừng lỗ chặt chẽ. Ngược lại, nếu dùng đòn bẩy cao để “đánh lớn” trên số vốn nhỏ, cháy tài khoản chỉ là vấn đề thời gian.

4.2 Dùng đòn bẩy thấp có kiếm được tiền không?

Trả lời: Hoàn toàn có thể. Đòn bẩy thấp (như 1:10 đến 1:20) giúp trader sống sót lâu hơn để học hỏi kinh nghiệm. Lợi nhuận trong trading đến từ tỷ lệ thắng và khả năng gồng lãi, chứ không phụ thuộc vào việc người chơi vay sàn bao nhiêu tiền.

4.3 Sàn cho đòn bẩy 1:1000 có nên dùng không?

Trả lời: Không nên đối với người mới. Mức 1:1000 thường là “cái bẫy” tâm lý khiến anh em ảo tưởng về sức mua của mình. Với tỷ lệ này, chỉ cần thị trường biến động nhẹ 0.1%, tài khoản của người chơi đã có thể rơi vào trạng thái nguy hiểm hoặc bị thanh lý ngay lập tức.

4.4 Có nên thay đổi đòn bẩy liên tục không?

Trả lời: Không. Anh em nên cố định một mức đòn bẩy phù hợp với chiến thuật của mình (ví dụ 1:100 cho Forex hoặc x5 cho Crypto). Việc thay đổi liên tục sẽ làm rối loạn cách tính toán khối lượng lệnh và khiến hệ thống quản trị vốn của người chơi mất đi tính thống nhất.

Đòn bẩy bao nhiêu là an toàn? Thắc mắc này đã được Backcomhub giải mã chi tiết ở trên. Nhìn chung, không có con số cụ thể cho tất cả mọi người. Mỗi người với vị thế khác nhau, kinh nghiệm khác nhau sẽ cảm thấy có một mức an toàn riêng. Tuy nhiên, có một sự thật mà các trader thường bỏ qua: đòn bẩy càng cao, số vốn vay mượn càng lớn, đồng nghĩa với việc các khoản phí qua đêm (Swap) hay phí giao dịch sẽ âm thầm bào mòn lợi nhuận của anh em nhanh hơn bao giờ hết. Để tối ưu khoản phí đó, nâng cao số tiền rút về tài khoản, anh em hãy liên hệ Backcomhub để được hoàn lại phí lên tới 100% nhé.